KeşifteBerna & Anıl
Hollanda'da Yaşam · Taşınma & Vize

Hollanda Vatandaşlığı ve Türk Vatandaşlığı: İki Pasaport İçin Bizim Planımız

Kasım 20265 dk okuma

2022’de Hollanda’ya geldik: önce ben mayısta, eşim temmuzda. 2027’de beş yılı dolduruyoruz ve vatandaşlığa başvurabileceğiz. Bu kararı konuşurken masaya hep aynı soru geldi: “Hollanda pasaportu alırsak Türk pasaportumuz ne olacak?”

Kurallara baktıkça şunu gördük: ne zaman, kimin, hangi sırayla başvurduğu sonucu tamamen değiştiriyor. Biz de bu yüzden bir plan kurduk. Bu yazıda o planı adım adım anlatıyoruz; her adımda hangi kuralın devreye girdiğini de yazdık. Henüz uygulamadık, yaşadıkça güncelleyeceğiz.

Planımız tek bakışta

  1. Önce eşim Hollanda vatandaşlığına başvuruyor, oğlumuzu da başvurusuna ekliyor. Bunun için Türk vatandaşlığından çıkıyor.
  2. Sonra ben başvuruyorum. Artık bir Hollanda vatandaşıyla evli olduğum için Türk vatandaşlığımdan çıkmam gerekmiyor.
  3. Eşim Türk vatandaşlığını geri alıyor. Ben Türk vatandaşı olduğum için Hollanda vatandaşlığını kaybetmiyor.
  4. Sonrası: belgeleri saklıyoruz, pasaportları süresinde yeniliyoruz.

Sonuçta üçümüz de iki pasaportlu oluyoruz, ama çıkma ve geri alma işini sadece eşim yaşıyor.

Dört adımlık plan: her adımda eşimin, benim ve oğlumuzun hangi pasaporta sahip olduğu
Dört adımda kimde hangi pasaport var

Neden aynı anda başvurmuyoruz?

En kolayı ikimizin birlikte başvurması gibi görünüyor. Ama o zaman vatandaşlık kararımız imzalandığı gün ikimiz de henüz Hollanda vatandaşı olmayacağız. Hollanda, yeni vatandaşlarından eski vatandaşlıklarını bırakmalarını istiyor; bunun istisnalarından biri, o gün bir Hollanda vatandaşıyla evli olmak. Birlikte başvurursak bu istisna ikimize de uymaz: ikimiz de Türk vatandaşlığından çıkarız, ikimiz de sonra geri almak için ayrı ayrı uğraşırız.

Sırayla başvurunca bu iş bir kişiye iniyor. Bedeli de var: birlikte başvuru ayrı ayrı başvurmaktan yaklaşık 800 € daha ucuz (ayrıntısı başvuru yazımızda). Bizim için Türk vatandaşlığını korumak bu farktan daha önemli.

Kaynak: IND, Renouncing your nationality

1. adım: Eşim ve oğlumuz önce

Eşim vatandaş olunca Türk vatandaşlığından çıkması gerekiyor. Türkiye tarafında bunun adı çıkma izni. Süreç kabaca şöyle işliyor: vatandaşlıktan sonra IND bir hatırlatma mektubu gönderiyor, konsoloslukta çıkma başvurusu yapılıyor, karar çıkınca çıkma belgesi alınıyor ve IND’ye iletiliyor. Ardından Mavi Kart alınıyor.

Mavi Kart’la Türkiye’de oturma, çalışma, mülk ve miras gibi hakların çoğu devam ediyor. Gidenler ise seçme ve seçilme hakkı, memurluk, bazı devlet destekleri ve yurt dışında çalışılan günlerin emeklilik borçlanması. Bugün için kayıp az, ama kurallar değişebilir. Bu yüzden eşimin Türk vatandaşlığını geri alması planın parçası.

Oğlumuz eşimin başvurusuna eklenince onunla birlikte Hollanda vatandaşı oluyor (mee-naturalisatie). Bu kendiliğinden olmuyor, başvuruya eklemek gerekiyor. 18 yaşından küçükler diğer vatandaşlıklarından çıkmak zorunda değil. Türkiye de Aralık 2019’dan beri, ayrıca istenmedikçe anne ya da babası çıksa bile çocuğun vatandaşlığına dokunmuyor. Yani oğlumuz baştan iki pasaportlu oluyor.

Kaynaklar: IND, Becoming a Dutch national through naturalisation · konsolosluk.gov.tr

2. adım: Ben, Türk vatandaşlığımı bırakmadan

Eşimin töreni bittikten sonra ben başvuruyorum. Burada kritik olan tarih: IND’ye göre benim vatandaşlık kararımın (Koninklijk Besluit) imzalandığı gün bir Hollanda vatandaşıyla evli olmam gerekiyor. Eşimin vatandaşlığı töreninde kesinleştiği için benim kararım onun töreninden sonraya düşmeli.

Bu muafiyeti başvuru sırasında istemem gerekiyor; vatandaş olduktan sonra istenemiyor. Evliliğimizin kaç yıllık olduğu bu muafiyet için önemli değil. Kararın imzalandığı gün evli olmak yetiyor.

Böylece ben Türk vatandaşlığımı hiç bırakmadan Hollanda vatandaşı oluyorum.

Kaynak: IND, Renouncing your nationality

3. adım: Eşim Türk vatandaşlığını geri alıyor

Hollanda’nın kuralı sert: yetişkin bir Hollanda vatandaşı kendi isteğiyle başka bir vatandaşlık alırsa, o gün Hollanda vatandaşlığını kendiliğinden kaybediyor. Daha önce o ülkenin vatandaşı olmuş olman bir şey değiştirmiyor. Ama üç istisna var. Yeni vatandaşlığı alan kişi:

  • doğduğu ülkenin vatandaşlığını alıyorsa ve o gün orada yaşıyorsa,
  • 18 yaşından önce o ülkede kesintisiz en az 5 yıl yaşadıysa,
  • evli olduğu kişinin (ya da kayıtlı partnerinin) vatandaşlığını alıyorsa

Hollanda vatandaşlığını kaybetmiyor.

Hollanda vatandaşlığını kaybetmeden başka vatandaşlık almanın üç istisnası
Hollanda vatandaşlığını korumanın üç yolu; bizim örneğimiz üçüncüsü

Bizim örneğimizde üçüncü istisna devreye giriyor. Türk vatandaşlığını geri alan kişi eşim. Aldığı vatandaşlık da evli olduğu kişinin, yani benim vatandaşlığım. 2. adımda Türk vatandaşlığımı hiç bırakmadığım için, eşim başvurduğunda ben hâlâ Türk vatandaşı olacağım. Bu yüzden eşim Türk vatandaşlığını geri alırken Hollanda vatandaşlığını kaybetmiyor.

Türkiye tarafında, çıkma izniyle vatandaşlıktan çıkanlar Türkiye’de oturma şartı olmadan yeniden vatandaşlığa başvurabiliyor (5901 sayılı kanun, 43. madde). Başvuru konsoloslukta yapılıyor, kararı İçişleri Bakanlığı veriyor. Süreyi yaşayanlardan duyduğumuz kadarıyla genelde birkaç ay ile bir yıl arasında değişiyor; biz yaşayınca kendi süremizi buraya yazacağız.

IND’ye önceden sormak gerekmiyor. Böyle mektup yazanlara verilen cevap genelde şu: “Şartı taşıyıp taşımadığını kendin kontrol edebilirsin, hak doğrudan yasadan geliyor.”

Kaynaklar: IND, Losing Dutch nationality · Rijkswet op het Nederlanderschap, madde 15 · 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu

4. adım: Sonra unutmamamız gerekenler

Belge dosyası. Hollanda bu konuyu genelde bir sonraki pasaport ya da kimlik başvurusunda soruyor: başka bir vatandaşlığın var mı, varsa hangi istisnaya giriyorsun? Bu soru, başka vatandaşlığı aldıktan sonraki ilk başvuruda geliyor. Eşimin o gün elinde olması gerekenler:

  • Türk vatandaşlığını yeniden kazandığı tarihi gösteren resmi belge,
  • evlilik belgemiz (o tarihten önce evli olduğumuzu gösteren),
  • benim o tarihte Türk vatandaşı olduğumu gösteren belge.

İstisnayı taşımadığın anlaşılırsa Hollanda vatandaşlığın Türk vatandaşlığını aldığın tarihten itibaren geriye dönük kaybedilmiş sayılıyor. O yüzden bu dosyayı şimdiden düşünüyoruz.

Pasaport yenileme. Çifte vatandaşlar AB dışında kesintisiz 13 yıl yaşarsa Hollanda vatandaşlığını kaybediyor. Bu süre pasaport ya da kimlik yenilenince baştan başlıyor ve AB içinde yaşarken işlemiyor. Bir gün Türkiye’ye dönersek, pasaportlarımızı süresi dolmadan yenilememiz yetecek.

Kaynak: Netherlands Worldwide, Losing Dutch nationality

Sizin durumunuz farklıysa

Bizim planımız evli, ikisi de Türk vatandaşı olan ve Türkiye’de büyümüş bir çifte göre. Tek başına başvuruyorsan, partnerin Türk değilse ya da Hollanda’da doğduysan sonuç değişebilir. Yukarıdaki üç istisnaya kendi durumunla bak; biraz bile şüphen varsa bir göç avukatına danış.

Başvuru sürecinin kendisini (5 yıl nasıl sayılıyor, sınavlar, A2 mi B1 mi, eşlerden kim önce) ayrı bir yazıda anlattık: Hollanda vatandaşlığına başvuru.

Kurallar değişebilir

Hollanda’da çifte vatandaşlığı kolaylaştıracak bir yasa teklifi (dosya 34632) yıllardır mecliste bekliyor. Kasım 2026 itibarıyla yasalaşmadı. Yasalaşırsa bu planın bir kısmına gerek kalmayabilir; o zaman yazıyı güncelleyeceğiz.

Kaynak: Eerste Kamer, 34.632

Bu yazı kendi planımızı ve araştırmamızı anlatır, hukuki tavsiye değildir. Kurallar değişebilir; başvurmadan önce IND, Netherlands Worldwide ve Türk konsolosluğunun sayfalarını kontrol et.

Kartpostal bırak

Yorumlar 0

KimeBerna & Anıl

Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.

Adın ve yorumun herkese açık görünür. E-posta istemiyoruz, çerez kullanmıyoruz.