Her şey 2022’nin şubatında gelen bir mesajla başladı. Birkaç ay sonra kendimizi Eindhoven’da, yeni bir evde, yeni bir hayatın içinde bulduk. Bu yazıda Hollanda’ya HSM (Highly Skilled Migrant) vizesiyle nasıl taşındığımızı, yolda nelerle karşılaştığımızı ve bugün dönüp baktığımızda neleri farklı yapardık, onları anlatıyoruz.
İş teklifi nasıl geldi?
2022 şubatında bir işe alım ajansından bir İK uzmanı bana ulaştı. Birkaç kez görüştük, sonra bana uygun gördüğü iki pozisyon gönderdi: biri Vanderlande’de, biri VDL’de. Vanderlande’den bir hafta içinde “CV’n uygun” dönüşü geldi. İki mülakattan sonra 25 Şubat’ta teklif geldi, ben de ertesi gün kabul ettim. Mayıs başında da Vanderlande’de işe başladım.
Ajansla çalışmanın mantığını o zaman öğrendim: ajans hem sana iş buluyor hem de aradaki süreci yürütüyor. Şirket ajansa sabit bir ücret ödüyor, ajans kendi komisyonunu aldıktan sonra kalan maaşı sana veriyor. Yani teklifi değerlendirirken eline net ne geçeceğini ve ajansla ne kadar süre çalışacağını iyice sormakta fayda var.
Bir de maaş eşiği meselesi var. HSM olarak gelebilmen için maaşının IND’nin (Hollanda göç idaresi) belirlediği eşiğin üstünde olması gerekiyor, işveren bunun altında teklif veremiyor. Eşik yaşa göre değişiyor ve her yıl güncelleniyor. Ben 30 yaşın üstünde olduğum için benim için yüksek olan eşik geçerliydi. 2026 için brüt aylık tutarlar (tatil parası hariç) şöyle:
- 30 yaş ve üzeri: 5.942 €
- 30 yaş altı: 4.357 €
- Mezuniyetten sonraki 3 yıl içinde (indirimli kriter): 3.122 €
Güncel rakamlar için: IND, Required amounts income requirements. Bu eşik, vergi avantajı sağlayan %30 kuralından ayrı bir şey; %30 kuralını ayrıca anlatacağız.
Vize ve oturum izni
HSM başvurusunu sen değil, işverenin yapıyor. Normalde IND bu başvuruları sadece tanınmış referans (erkend referent) olan şirketlerden kabul ediyor. Türk vatandaşları için burada bir fark var: IND’ye göre Türk vatandaşı çalışanlarda bu şart aranmıyor, ama daha hızlı sonuç için yine de tanınmış referans öneriliyor. Türk vatandaşları başvuru ücretlerinde de genelde daha az ödüyor.
Bizde süreç şöyle işledi: işverenim IND’ye başvurdu, onay gelince MVV (Hollanda’ya giriş vizesi) için başvurduk ve Hollanda’ya bu vizeyle geldik. Oturum kartlarımızı da geldikten sonra IND’den aldık.
Kaynaklar: IND, Highly skilled migrant · IND, Turkish citizens and living in the Netherlands
Türkiye’den getirdiğimiz belgeler
Türkiye’deki kimliğin ya da nüfus belgelerin burada olduğu gibi geçmiyor. Belediye kaydı ve IND işlemleri için kendi doğum kaydımı, eşimin doğum kaydını, evlilik kaydımızı ve oğlumuzun doğum kaydını hazırladık. Hepsini noter ve yeminli tercüman üzerinden çevirttik, apostil yaptırdık.
Sonradan öğrendiğimiz bir şey var ki bilseydik işimiz kolaylaşırdı: nüfus müdürlüğünden alınan çok dilli (uluslararası) kayıt örnekleri, Hollanda’da kullanılmak için tercüme ve apostil gerektirmiyor. Normal belgeyle gidersen yeminli tercüme ve apostil şart; Türkiye’de çevirttiysen aslı ve tercümesi birlikte apostilleniyor. Doğum ve evlilik belgelerinde düzenlenme tarihi de önemli değil, apostillendikten sonra geçerli kalıyor.
Kaynaklar: Netherlands Worldwide, Türkiye’den belgelerin onaylanması · IND, Translation and legalisation of documents
2022’de ev bulmak
Gelmeden birkaç hafta önce Eindhoven’ın Blixembosch semtinde kiralık bir ev bulabildik ama kolay olmadı. Rusya-Ukrayna savaşının yeni başladığı, enerji fiyatlarının fırladığı, Avrupa’ya yoğun göçün olduğu aylardı ve kiralık piyasası da bunu fazlasıyla hissediyordu. O yüzden tavsiyemiz net: teklifi kabul ettiğin gün ev aramaya da başla.
Eşyalar kapının önünde
Eşyalarımızı Türkiye’den getirdik, paketleme ve taşımayı Türkiye tarafında hallettik. Burada bizi şaşırtan şu oldu: Türkiye’deki gibi eşyayı eve taşıyıp yerleştiren bir hizmet yoktu, tır eşyaları sadece kapının önüne kadar getirdi. Arkadaşlarımla altı kişi tırı boşaltıp her şeyi eve taşıdık.
Bu yüzden taşınma planını yapmadan önce teklifini kabul ettiğin şirkete relocation paketinin neleri kapsadığını sor: nakliye, eve taşıma, geçici konaklama dahil mi? Planını bu pakete göre yapmak işini çok kolaylaştırır.
Önce ben, sonra ailem
İlk iki ay buraya tek geldim. Bir yandan çalışırken bir yandan da evin düzenini kurdum. Eşim ve oğlum temmuz başında geldiler. Bu ara dönem bize çok iyi geldi; onlar geldiğinde ev hazırdı, günlük düzen oturmuştu.
O iki ay boyunca Blixembosch’ta yaptığım yürüyüşlerden biri, bir sonraki büyük adımımızın da başlangıcı oldu. Onu da ayrı bir yazıda anlattık: Hollanda’da topraktan ev almak.
Altı ay sonra yeni bir iş
Vanderlande’de yaklaşık altı ay çalıştıktan sonra, o dönem çok hızlı büyüyen ve hızla eleman alan ASML’den teklif aldım ve 1 Ocak 2023’te ASML’de başladım. İş değiştirmek %30 kuralımızı etkilemedi, gerekenleri şirket ayarladı.
Geriye dönüp bakınca
Bugün baştan yapsak üç şeye daha çok dikkat ederdik. Belgeleri erkenden hazırlardık ve çok dilli kayıt örneğini araştırırdık. Ev aramaya teklifi kabul ettiğimiz gün başlardık. Bir de relocation paketinin neleri kapsadığını en başta netleştirir, taşınmayı ona göre planlardık.
Bu yazı kendi deneyimimizi anlatır, hukuki tavsiye değildir. Kurallar ve tutarlar her yıl değişir; başvurmadan önce IND sayfalarını kontrol et. Son kontrol: Kasım 2026.